واکسن آنفولانزا در بارداری، برای کسی که در فصل شیوع باردار است، اگر از نوع تزریقیِ غیرفعال باشد در هر سه‌ماهه قابل استفاده است و برای مادر و جنین ایمن شناخته می‌شود. بهترین زمان، پیش از اوج گردش ویروس یا به‌محض فراهم‌شدن واکسن فصل است؛ بااین‌حال، تزریق در طول فصل آنفولانزا نیز می‌تواند مفید باشد. اسپری زندهٔ بینی در بارداری توصیه نمی‌شود.
تاریخ بررسی منابع: ۵ آبان ۱۴۰۵. این مطلب آموزشی است و جای معاینه و تصمیم پزشک یا ماما را نمی‌گیرد.
بله. راهنمای کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG)، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) و سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) توصیه می‌کنند افراد باردار یا کسانی که در فصل آنفولانزا باردار خواهند بود، واکسن تزریقیِ غیرفعال آنفولانزا را دریافت کنند. این واکسن در هیچ‌یک از سه‌ماهه‌های بارداری، ازجمله سه‌ماهه اول، به‌طور معمول منع ندارد.
سازمان جهانی بهداشت نیز زنان باردار را از گروه‌های اولویت‌دار برای واکسیناسیون سالانه آنفولانزا می‌داند. توصیه‌های بین‌المللی این مقاله جای دستورالعمل اجرایی و ارزیابی فرآورده‌های مجاز در ایران را نمی‌گیرند؛ نوع واکسن و شرایط فردی در مرکز ارائه‌دهنده خدمت بررسی می‌شود. [۱، ۲]
واکسن تزریقیِ غیرفعال، ویروس زندهٔ فعال ایجادکننده بیماری را وارد بدن نمی‌کند. هدف آن آموزش سیستم ایمنی برای شناسایی ویروس‌های موجود در واکسن است. بنابراین ابتلا به آنفولانزا از خودِ واکسن تزریقی انتظار نمی‌رود؛ اما ممکن است بدن برای ایجاد پاسخ ایمنی به زمان نیاز داشته باشد و واکسن در برابر همه بیماری‌های تنفسی یا همه سویه‌های در گردش، محافظت کامل ایجاد نمی‌کند.
منابع این بخش: [۱، ۲، ۳]
برای بارداری، تفاوت این دو نوع واکسن اهمیت دارد. واکسن تزریقیِ غیرفعال از طریق تزریق استفاده می‌شود و گزینه توصیه‌شده برای فرد باردار است. اسپری بینی آنفولانزا از نوع واکسن زندهٔ تضعیف‌شده است و در دوران بارداری نباید استفاده شود.
| ویژگی | واکسن تزریقی غیرفعال | اسپری زندهٔ بینی |
|---|---|---|
| روش مصرف | تزریق، معمولاً در عضله بازو | اسپری داخل بینی |
| وضعیت در بارداری | توصیه‌شده در هر سه‌ماهه، در صورت مناسب‌بودن برای فرد | در بارداری توصیه نمی‌شود |
| نوع واکسن | غیرفعال | زندهٔ تضعیف‌شده |
| در دوران شیردهی | قابل استفاده | شیردهی به‌تنهایی مانع دریافت آن نیست؛ شرایط فرد باید بررسی شود |
| نکته اصلی | گزینه موردنظر برای فرد باردار | با واکسن تزریقی بارداری یکسان نیست |
اگر هنگام مراجعه، نام یا شکل واکسن برایتان روشن نیست، پیش از تزریق بپرسید که واکسن تزریقی غیرفعال است یا اسپری زندهٔ بینی. در بارداری، صرفاً عبارت «واکسن آنفولانزا» برای تشخیص نوع فرآورده کافی نیست.
منابع این بخش: [۳، ۴]
آنفولانزا در بارداری می‌تواند برای مادر شدیدتر شود؛ تغییرات طبیعی بدن در بارداری بر سیستم ایمنی، قلب و ریه اثر می‌گذارد. واکسیناسیون خطر ابتلا به آنفولانزا و عوارض مرتبط با آن را کاهش می‌دهد و از این راه، از سلامت مادر و بارداری نیز حمایت می‌کند.
پس از واکسیناسیون، بدن مادر پادتن‌هایی تولید می‌کند. بخشی از پادتن‌ها در دوران بارداری به جنین منتقل می‌شوند و می‌توانند در ماه‌های نخست پس از تولد، زمانی که نوزاد هنوز در سن دریافت واکسن آنفولانزا نیست، به محافظت او کمک کنند.
این محافظت به معنی مصونیت کامل نوزاد نیست. نوزاد همچنان ممکن است بیمار شود و اعضای خانواده باید بهداشت دست، تهویه مناسب و فاصله‌گرفتن از فرد بیمار را رعایت کنند. واکسیناسیون مادر یکی از لایه‌های محافظتی است، نه جایگزین مراقبت‌های دیگر.
منابع این بخش: [۳، ۹]
برای فردی که در پاییز یا زمستان ۱۴۰۵ باردار است یا احتمال دارد در فصل آنفولانزا باردار شود، واکسن تزریقی بهتر است به‌محض در دسترس قرارگرفتن واکسن مناسب فصل و پیش از گسترش گسترده بیماری دریافت شود. ACOG تأکید می‌کند که تزریق در هر زمان از فصل گردش ویروس نیز ارزش دارد؛ بنابراین اگر واکسن را در زمان ایده‌آل دریافت نکرده‌اید، معمولاً نباید تزریق را فقط به‌دلیل گذشتن از ابتدای پاییز کنار بگذارید.
زمان مناسب به چند عامل وابسته است: شروع گردش ویروس در منطقه، فراهم‌شدن واکسن همان فصل، وضعیت بارداری و توصیه مرکز درمانی. زمان تزریق را بر اساس شایعات، موجودی یک برند خاص یا احساس خوب‌بودن خودتان تعیین نکنید.
| وضعیت فرد | اقدام کلی |
|---|---|
| باردار در سه‌ماهه اول | واکسن تزریقی غیرفعال در صورت توصیه ارائه‌دهنده سلامت؛ برای به‌تعویق‌انداختن صرفاً به‌دلیل سه‌ماهه اول، مبنای عمومی وجود ندارد. |
| باردار در سه‌ماهه دوم یا سوم | واکسن تزریقی غیرفعال به‌محض دسترسی و در طول فصل قابل دریافت است. |
| قصد بارداری در فصل آنفولانزا | درباره دریافت واکسن پیش از بارداری یا پس از تأیید بارداری با مرکز سلامت مشورت کنید؛ بارداری احتمالی نباید به دریافت اسپری زنده بینی منجر شود. |
| پس از زایمان و در دوران شیردهی | واکسن تزریقی قابل استفاده است و شیردهی به‌تنهایی مانع واکسیناسیون نیست. |
منابع این بخش: [۵، ۶]
واکسن تزریقی غیرفعال در سه‌ماهه اول نیز قابل دریافت است. ترس از اینکه واکسن تزریقی غیرفعال به‌طور معمول باعث نقص جنین شود، با توصیه‌های جاری ACOG، CDC و NHS همخوان نیست. بااین‌حال، اگر سابقه واکنش شدید به واکسن، بیماری حاد، حساسیت شناخته‌شده یا شرایط پزشکی خاص دارید، پیش از تزریق ارزیابی شوید.
سه‌ماهه بارداری به‌تنهایی دلیل کافی برای جابه‌جا کردن واکسن به زمان دیگری نیست. تأخیر ممکن است باعث شود فرد در دوره‌ای که ویروس در گردش است، هنوز محافظت کافی نداشته باشد. تصمیم نهایی باید بر اساس نوع فرآورده و وضعیت سلامت شما گرفته شود، نه صرفاً بر اساس هفته بارداری.
منابع این بخش: [۷، ۸]
بله، توصیه‌های ACOG و CDC بر دریافت سالانه واکسن آنفولانزا برای بزرگسالان و افراد باردار در فصل مربوط تأکید دارند. ویروس‌های آنفولانزا در فصل‌های مختلف می‌توانند تغییر کنند و ترکیب واکسن نیز ممکن است متناسب با انتظار از ویروس‌های در گردش به‌روزرسانی شود. همچنین حفاظت ایمنی با گذشت زمان ممکن است کاهش پیدا کند.
دریافت واکسن در سال قبل، به‌تنهایی نیاز امسال را برطرف نمی‌کند. اگر امسال باردار هستید و درباره سابقه واکسیناسیون خود مطمئن نیستید، سوابق موجود را همراه داشته باشید و برای دریافت واکسن مناسب فصل از مرکز درمانی راهنمایی بگیرید.
منابع این بخش: [۱۰]
واکسن تزریقی آنفولانزا در دوران شیردهی قابل استفاده است. NHS و CDC شیردهی را مانعی برای دریافت واکسن تزریقی نمی‌دانند. پادتن‌های ایجادشده در بدن مادر ممکن است از طریق شیر مادر نیز به نوزاد منتقل شوند؛ بااین‌حال، مقدار و سطح این محافظت برای هر نوزاد یکسان نیست و جایگزین واکسیناسیون متناسب با سن کودک نمی‌شود.
در مورد اسپری زنده بینی، شیردهی به‌تنهایی منع دریافت محسوب نمی‌شود؛ اما این موضوع برای فرد باردار کاربرد ندارد، زیرا اسپری زنده بینی در بارداری توصیه نمی‌شود. اگر هم‌زمان باردار و شیرده هستید، نوع تزریقی غیرفعال گزینه‌ای است که باید درباره آن با مرکز سلامت هماهنگ کنید.
منابع این بخش: [۹، ۸]
برای راهنمای عملی گرفتن پستان و مشکلات رایج، راهنمای شیردهی موفق را بخوانید. دریافت واکسن جای پیگیری تغذیه و رشد نوزاد را نمی‌گیرد.
بعد از واکسن تزریقی ممکن است درد، حساسیت یا قرمزی در محل تزریق ایجاد شود. برخی افراد احساس خستگی، سردرد یا تب خفیف دارند. این واکنش‌ها معمولاً کوتاه‌مدت‌اند و به معنی ابتلا به آنفولانزا از واکسن تزریقی نیستند.
برای کنترل ناراحتی پس از تزریق، دارو را خودسرانه شروع نکنید. در بارداری حتی داروهای بدون نسخه نیز باید با توجه به شرایط مادر، هفته بارداری و بیماری‌های زمینه‌ای بررسی شوند. اگر تب بالا، علائم شدید یا واکنش غیرمعمول داشتید، با ماما، پزشک یا مرکز تزریق تماس بگیرید.
واکنش حساسیتی شدید نادر است، اما به همین دلیل بهتر است واکسن در محل مجهز به ارزیابی و رسیدگی اولیه تزریق شود. علائمی مانند تورم سریع صورت یا گلو، تنگی نفس، خس‌خس، ضعف شدید، گیجی یا غش پس از واکسن نیازمند اقدام فوری هستند.
اگر در گذشته پس از واکسن آنفولانزا یا یکی از اجزای آن واکنش حساسیتی شدید داشته‌اید، پیش از تزریق این موضوع را دقیقاً به کارکنان درمان بگویید. نام واکسن قبلی، زمان واکنش و علائم آن می‌تواند در تصمیم‌گیری کمک‌کننده باشد.
منابع این بخش: [۱۱، ۸]
بیشتر افراد باردار می‌توانند واکسن تزریقی غیرفعال دریافت کنند؛ بااین‌حال، بعضی سوابق نیازمند بررسی پیش از تزریق‌اند:
این موارد به معنی منع قطعی نیستند. هدف، انتخاب زمان و فرآورده مناسب و آماده‌بودن مرکز برای رسیدگی به واکنش‌های احتمالی است.
منابع این بخش: [۳، ۱۱]
اگر بیماری زمینه‌ای دارید، راهنمای بارداری پرخطر و مراقبت‌های آن به آماده‌کردن پرسش‌های ویزیت کمک می‌کند. اگر هنوز اقدام نکرده‌اید، سوابق واکسن را در مشاوره پیش از بارداری مطرح کنید.
منابع این بخش: [۵، ۱۱]
برای مراجعه، کارت یا سابقه واکسیناسیون، فهرست داروهای فعلی و نام بیماری‌های زمینه‌ای را همراه داشته باشید. اگر سابقه حساسیت دارید، به‌جای عبارت کلی «به واکسن حساسیت دارم»، توضیح دهید چه علامتی، چه زمانی و پس از کدام فرآورده رخ داده است. این اطلاعات کمک می‌کند مرکز تزریق درباره نیاز به بررسی بیشتر تصمیم بگیرد؛ خودتان بر اساس تجربه فرد دیگری نوع واکسن را عوض نکنید.
پس از تزریق، نام فرآورده و تاریخ دریافت را در سوابق شخصی نگه دارید و هنگام مراقبت بارداری اعلام کنید. اگر پاسخ یک پرسش درباره واکسن هنوز روشن نشده، همان پرسش را یادداشت کنید تا در مراجعه بعدی فراموش نشود. هدف این چک‌لیست، آماده‌شدن برای گفت‌وگویی دقیق است، نه ساختن یک نسخه یکسان برای همه مادران.
واکسن برای پیشگیری است، نه درمان بیماری‌ای که آغاز شده است. اگر پس از تماس با فرد بیمار یا در فصل گردش ویروس، تب، سرفه، بدن‌درد، گلودرد، سردرد یا خستگی ناگهانی پیدا کرده‌اید، واکسن جایگزین ارزیابی پزشکی و مراقبت مناسب نیست.
ممکن است فردی در فاصله کوتاه پس از تزریق، پیش از شکل‌گیری پاسخ ایمنی کافی، به آنفولانزا مبتلا شود. همچنین هر بیماری تب‌دار و تنفسی الزاماً آنفولانزا نیست. تشخیص به علائم، معاینه و در صورت نیاز آزمایش یا ارزیابی پزشک بستگی دارد.
منابع این بخش: [۱۰، ۱۲]
در بارداری، با شروع علائم شبیه آنفولانزا با پزشک یا ماما تماس زودهنگام داشته باشید؛ به‌خصوص اگر تب، سرفه، بدن‌درد یا بی‌حالی قابل‌توجه دارید. درمان و زمان شروع آن، در صورت نیاز، باید توسط پزشک تعیین شود. داروهای ضدویروس یا داروهای تب‌بر را بدون مشورت شروع نکنید.
تا زمان دریافت راهنمایی، استراحت، نوشیدن مایعات در حد تحمل و کاهش تماس نزدیک با دیگران می‌تواند به مراقبت عمومی کمک کند. اگر امکان دارد، هنگام تماس با مرکز درمانی بگویید باردار هستید، چند هفته بارداری دارید، علائم از چه زمانی شروع شده و آیا بیماری زمینه‌ای دارید.
منابع این بخش: [۱۳، ۱۴]
برای واکنش فوری: پس از واکسن یا در جریان بیماری، تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، خس‌خس، غش، گیجی شدید، کبودی، درد قفسه سینه یا بدحال‌شدن سریع نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است. در این وضعیت، منتظر تماس عادی با مرکز درمانی نمانید.
برای تماس زودهنگام: در بارداری با شروع تب یا علائم شبیه آنفولانزا، به‌ویژه سرفه، بدن‌درد، ضعف قابل‌توجه یا تنگی نفس، همان روز با پزشک یا ماما تماس بگیرید. بیماری زمینه‌ای، بارداری پرخطر یا ناتوانی در نوشیدن مایعات، ضرورت تماس زودهنگام را بیشتر می‌کند.
برای پیگیری معمول: اگر پرسش شما درباره زمان واکسن، نوع فرآورده، سابقه حساسیت یا سازگاری واکسیناسیون با شیردهی است و علامت هشدار ندارید، در اولین فرصت از مرکز مراقبت بارداری یا محل تزریق راهنمایی بگیرید.
منابع این بخش: [۱۲، ۱۳]
مطالعات متعدد، افزایش خطر سقط را پس از واکسن تزریقی آنفولانزا در بارداری نشان نداده‌اند. راهنماهای ACOG، CDC و NHS دریافت آن را در هر سه‌ماهه توصیه می‌کنند. اگر سابقه حساسیت شدید، بیماری حاد یا شرایط پزشکی ویژه دارید، پیش از تزریق با پزشک یا ماما مشورت کنید.
بله، توصیه ACOG این است که اگر فرد باردار در ابتدای فصل واکسن نزده، واکسیناسیون در هر زمان از فصل گردش ویروس همچنان تشویق شود. زمان دقیق را با توجه به دسترسی واکسن مناسب فصل و وضعیت سلامت خود از مرکز درمانی بپرسید.
واکسن تزریقی آنفولانزا غیرفعال است و هدف آن ایجاد پاسخ ایمنی، نه ایجاد بیماری آنفولانزا، است. درد محل تزریق، خستگی یا تب خفیف ممکن است رخ دهد. اگر علائم شدید، تنگی نفس یا واکنش حساسیتی داشتید، برای ارزیابی فوری اقدام کنید.
خیر. اسپری بینی از نوع واکسن زندهٔ تضعیف‌شده است و در بارداری توصیه نمی‌شود. فرد باردار باید درباره واکسن تزریقی غیرفعال مناسب فصل با مرکز سلامت هماهنگ کند. شیردهی پس از زایمان به‌تنهایی مانع دریافت اسپری نیست، اما شرایط پزشکی فرد باید بررسی شود.
بله، واکسن تزریقی آنفولانزا با شیردهی سازگار است. مادر می‌تواند پس از واکسیناسیون به شیردهی ادامه دهد. پادتن‌های مادر ممکن است از طریق شیر نیز به نوزاد منتقل شوند، اما این محافظت کامل نیست و مراقبت‌های معمول از نوزاد همچنان لازم است.
در بارداری دارو را خودسرانه شروع نکنید، حتی اگر بدون نسخه عرضه شود. تب یا بدن‌درد خفیف ممکن است پس از واکسن رخ دهد، اما شدت علائم و شرایط بارداری اهمیت دارد. برای انتخاب دارو و زمان مراجعه، با پزشک، ماما یا مرکز تزریق تماس بگیرید.
پاسخ‌های این بخش بر پایه منابع [۳، ۵، ۶، ۸، ۹، ۱۱، ۱۳] نوشته شده‌اند.
سوابق واکسن و شرایط فعلی‌تان را با مرکز مراقبت بارداری مرور کنید. واکسن تزریقی غیرفعال، محافظت کامل ایجاد نمی‌کند؛ تهویه، بهداشت دست و دوری از تماس نزدیک با فرد بیمار را هم جدی بگیرید. اگر علائم بیماری شروع شده است، موضوع اصلی دریافت ارزیابی به‌موقع است و نباید منتظر تزریق واکسن یا پاسخ داخل اپ بمانید. [۱، ۵، ۱۳]
پایش و راهنمای هفتگی رایگان است؛ مشاوره با ماما هزینه جداگانه دارد
ورود به فراماما
فراماما